ARGUVAN İLÇESİ EYMİR KÖYÜ TARİHİ

Eymir; Oğuzların Üçok kolunun Dağhanoğulları boyundan olup, 24 Oğuz boyu içerisinde beyleri ile ün yapmıştır. Eymirin  kelime anlamı; güçlü, iyi huylu, zengin, neşe ve mutluluk sahibi demektir.

Eymirliler diğer oğuz boyları ile birlikte 10. ve 11. yüzyıla kadar siriderya ırmağının kuzey bölgesinde yaşamışlardır. Buradaki yaşam tarzı yarı göçebe ve kendi içinde dayanışmacı ve eşitlikçidir.  Kendi dışındaki otoritelerle sürekli çatışma yaşayan Eymir boyu, boy ileri gelenlerinin seçtiği bir lider önderliğinde yönetilmekteydi.

1071 Malazgirt muharebesinin kazanılmasından sonra, Türkler Anadolu'yu yeni yurtları olarak görmeye başlamışlardır. Eymir boyu, yani Eymirliler kesin kayıtlar olmamakla beraber, Anadolu’ya diğer boylara göre daha geç gelmişlerdir. Eymir boyunun büyük çoğunluluğu eski yurtlarını terk edip Horasan, İran, Irak’tan  geçerek, Anadolu’ya gelmeye başlamışlardır. Araştırmacı Faruk Sümer’e göre ise Suriye üzerinden Anadolu’ya gelmişlerdir. Göç etmeyen Eymirliler de eski yurtlarında yaşamaya devam etmişlerdir.

Anadolu'ya göç eden Eymirliler, burada kendi adlarını verdikleri yeni yurtlar kurmaya başlamışlardır. Eymirliler, obalar ve çadırlar halinde Anadolu'nun 71 çeşitli yerlerine farklı isimlerle dağılıp  yerleşmişlerdir.

Kanuni Devri Malatya tahrir defteri üzerinde yapılan araştırmalarda, (yani 1530 - 1560 yılları arasını kapsayan)  Arguvan Eymir köyünde, 22 hanenin mevcut olduğu, yetişkin erkek sayısı ise (yani kadın ve çocuklar hariç) 34 kişi olduğu ve yıllık gelirinin  3412 Akçe olduğu belirtilmiştir.

.

MALATYA ARGUVAN EYMİR KÖYÜNÜN YERLEŞİMİ:

15. yüzyıl da dört çadırla, bugünkü adıyla Eymircik mevkiine gelen boy, o dönemlerde rivayete göre mevkiinin çalılık ve yerleşime uygun olmaması nedeni ile bir süre sonra yerleşime uygun gördükleri bugünkü köyün yerine yerleşmişlerdir. Köye ilk gelenlerin yerleşiminden  sonra, çevresindeki bazı mezralardan ve civar köylerden gelerek köye yerleşenlerde  olmuştur. Eymirin tahmini 600 yıllık geçmişi olduğu varsayılmaktadır.

Eymir köyü, 1928 yılına kadar, yaklaşık 30 yıl nahiyelik görevi yapmıştır (Nahiye Müdürü olarak İzzet Efendinin ve  İbrahim bedelcinin nahiye görev yaptığı  bilinmektedir.). Hükümet konağı, Caminin önü, Darağacı gibi mevki adları, Eymir Köyünün geçmişte önemli bir idari merkez ve yerleşim birimi olduğunun  işaretlerini göstermektedir. Arazi tapuları ve kütükleri Keban'da iken daha sonra Tahir  nahiyesine bağlanmış, Tahir nahiyesi ilçe olunca, Arguvan ismini almış ve halen 46 köyün olduğu bir ilçedir. Eymir, Arguvan ilçe merkezine 10 km. mesafede olup, doğusunda  Mıneyik (Kuyudere) köyü, batısında Kuşu (Armutlu) köyü, güneyinde Bozan köyü, kuzeyinde Kızık köyü, güneydoğusunda Akören köyü, kuzeybatısında Kuruttaş köyü  bulunmaktadır.

Eymir Köyü  kültür ve sanatta örnek bir köy olmuştur. Köyde duvar ve taş ustalığı, marangozluk, çulfa atölyeleri,ayakkabı ustaları, demirciler, kalaycılar, sobacılar, tenekeciler, berberler, saban ustaları, palan diken ustalar, terziler, nalbantlar, değirmenciler, Değirmen taş ustaları,leblebiciler gibi sanatkarlar bulunmakta iken, günümüzde bazı sanat kolları işlevini kaybetmiş olup yerini yeni gelişen sanat dallarına bırakmışlardır.

Eymir Köyünde üç su değirmeni ve yarma yapan üç adet mahzere 1986 yıllarına kadar çalışmıştır , 1979 yılında köye elektrik geldikten bir süre sonra, yani   1980 yılından itibaren yerini çevre köylere de hizmet veren elektrikli değirmenlere bırakmış.  1987 yılından itibaren de  ağaç biçme atölyeleri de hizmet vermeye başlamıştır.Köyde    bakkallar, İlköğretim Okulu ve 1965 yılında yapılan Sağlık Ocağı  faaliyetine devam etmektedir.İçme suyu evlerde olup, 1984 yılında yapılan  kanalizasyon şebekesi mevcuttur.Köyde daha önce bir  telefon ile hizmet verilirken , 1988 yılında kurulan telefon santralı Eymirde ki evlerle birlikte çevre köylere de hizmet vermektedir. Köyün Arguvan dan gelen ana yolu 1993 yılından itibaren asfalt yapılmış.Köy içinin ana yolları da  2002 yılında asfaltlanmış, özellikle kış aylarında çamurlu yollarda yürümekte olan köylüler için büyük bir rahatlık olmuştur. 

Hayvancılık köyde devam etmekte, her evde bir kaç büyük baş hayvan bulunmaktadır. Küçükbaş hayvan yetiştiren az sayıda aile kalmıştır. Eskiden hayvancılık daha yaygın yapıldığından yaylalara gidilmekteydi. Günümüzde yaylalara birkaç aile dışında  gidilmemektedir . Yaylalar  ve dağlardan, köylüler kış ihtiyaçlarının belirli bir bölümünü örneğin Odun,çaşır,keven, holoz, yaprak gibi ihtiyaçlarını karşılamaktaydılar. Ayrıca yenilebilen yemlik çalık,kenger,çiğdem, yaban armudu,aluç gibi dağ ürünlerinden de faydalanmakta idiler.Dağlar  ve yaylalar köyün kuzeybatısı tarafındadır. Köyde arıcılık yapan aileler az sayıda da olsa vardır.

Eymir Köyü’nün nüfusu, geçmişte kentlere göç nedeni ile azalmıştır, köyden ilk göçler 1800 yıllarının son çeyreğinde Aydın Manisa Akhisar İlçesine incir,Üzüm bağlarında çalışmak üzere üzere gidenlerle başlamış daha sonra  50 haneye yakın köylümüz Akhisara yerleşmişlerdir ve halen Akhisar da yaşadıkları  köydeki akrabaları ile ilişkileri devam ettiği bilinmektedir.bu tarihlerden sonra göçler devam etmiş     tahmini olarak 1952 yılından itibaren Köylülerden bazılarının Çukurova’ya pamuk işçiliğine gittiği bilinmekte. 1954 yılından itibaren de  şehirlerde geçici inşaat işlerine veya Malatya’da Tekel ve Sümerbank gibi yerlerde çalışmak üzere göçler artarak devam etmiştir. Bu tarihlerde ve öncesinde, geçici inşaat işlerine Aydın,Bursa ve İstanbul gibi şehirlerde çalışılmaya gidilmiş olup, 1958 yılından itibaren İstanbul ve Malatya’da devamlı yaşamak için göç edenlerin sayısı

artmıştır.Günümüzde Eymirliler tahmini  650 hane olarak tespit edilmiştir. Yaşadıkları yerler ise İstanbul, Malatya merkez ve köy başta olmak üzere Ankara, İzmir, Mersin, Adana, Elazığ, Antalya, Gaziantep, Tekirdağ, Çorlu, Sivas, Bursa, Aydın, Manisa,Hatay gibi illerde, ayrıca yurt dışında Almanya, Amerika, Kanada, Hollanda,Fransa gibi ülkelerde yaşamaktadırlar. Mesleki olarak öğretmen,doktor, mühendis, bankacı, ebe, hemşire, muhasebeci, özel şirket yöneticileri, bürokratlar, memur,sanatkarlar ve işçi ağırlıklıdır. İş adamı ve esnafımız az sayıdadır.

Köyde geçmişte göç nedeni ile azalan nüfus sayısı, son yıllarda artış göstermiş. Emekli olup köye dönenlerin sayısı artmıştır. Eymir köyü Arguvan ilçesindeki en kalabalık ve gelişen köylerden birisidir. Eski evler tamir edilmekte yeni evler yapılmakta ve yapılmaya da devam edilmekte olup Bu nedenle köyde hareketlilik sağlanmıştır. Ayrıca köyde ulaşım sorununun da bulunmaması özellikle Malatya’dan köye düzenli otobüs seferleri yapılmaktadır. Ulaşım imkanları yeterli düzeydedir.

Bu bilgiler Ersoy Eren tarafından.2002 tarihinde hazırlanmıştır